«Οι Μούσες τιμωρούν την ύβρη»."
Κωνσταντίνος Ι. Κατζέλης
Η Εφ. ΤΟ ΠΟΛΥΑΝΔΡΙΟΝ δημοσιεύει σήμερα ένα βαρυσήμαντο άρθρο του Κωνσταντίνου Ι. Κατζέλη, διακεκριμένου Βοιωτού επιστήμονα, αλλά και πολιτικού με πλούσια δράση, με αφορμή την ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, για τις "ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ το 2021 και με ορίζοντα το 2050". Ιδιαίτερα αναφορά γίνεται στο άρθρο στην Κοιλάδα των Μουσών, σχετικά με το τεράστιο ζήτημα που έχει ανακύψει σχετικά με την δρομολογούμενη εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο Ιερόν Όρος του Ελικώνα. Γράφει σχετικά ο Κωνσταντίνος Κατζέλης: "Και εδώ, το θεωρώ χρέος μου ως Βοιωτός, να αναφερθώ σε ένα ιδιαίτερης σημασίας και σοβαρότητας θέμα, που αναφέρεται σε ένα Αρχαιολογικό χώρο, στους πρόποδες του Ελικώνα και μάλιστα στην Κοιλάδα των Μουσών, δίπλα από το χωριό Άσκρη του Δήμου Αλιάρτου-Θεσπιέων, την Πατρίδα του Ησιόδου. Εκεί λοιπόν εγκρίθηκε αρμοδίως η εγκατάσταση Ανεμογεννητριών στην θέση «Ζαγαρά» του Ελικώνα, ακριβώς πάνω από την Κοιλάδα των Μουσών.... Η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών θα επιφέρει διηνεκή και μη αναστρέψιμη βλάβη σε έναν από τους σημαντικότερους Αρχαιολογικούς χώρους της Βοιωτίας. Ναι λοιπόν και σε αυτές τις εθνικές ιδιαιτερότητες αναφέρομαι, με αίσθημα αγωνίας και βαθύτατης ευθύνης. Και ας μην ξεχνάμε το ρηθέν. «Οι Μούσες τιμωρούν την ύβρη»."
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
το 2021 και με ορίζοντα το 2050
Του Κωνσταντίνου Ι. Κατζέλη
Το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο περνά αναμφισβήτητα μια περίοδο ριζικών μεταβολών και ανακατατάξεων. Ιδιαίτερα ο τομέας Ηλεκτρισμού, ο οποίος ενώ πριν μερικά χρόνια καθοριζόταν από τοπικά συστήματα παραγωγής και διανομής, στη συνέχεια και μάλιστα στα μέσα του 20ου αιώνα μεταβλήθηκε σε εθνικά και υπερεθνικά διασυνδεδεμένα συστήματα μεγάλης ισχύος. Ήδη, από τις αρχές του 21ου αιώνα, ο τομέας του Ηλεκτρισμού μεταβάλλεται σταδιακά σε ένα σύστημα, που χαρακτηρίζεται από διεσπαρμένες μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και αρκετά μικρά συστήματα αποκεντρωμένα με σχετικά επαρκή κάλυψη των αναγκών της, τα οποία παράλληλα συναλλάσσονται και συνεργάζονται με τα κεντρικά δίκτυα διανομής.
Έχουμε λοιπόν την αποκεντρωμένη παραγωγή, ταυτόχρονα αποθήκευση και καταναλωτές - πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας που συνιστούν το επερχόμενο υπόδειγμα του ηλεκτρικού συστήματος, το οποίο μετασχηματίζεται σταθερά από σύστημα συγκεντρωμένης παραγωγής μεγάλων ποσοτήτων αερίων του θερμοκηπίου, σε σύστημα χαμηλών εκπομπών, αποκεντρωμένο, ευφυές και ευέλικτο.
Είχαμε δηλαδή μπροστά μας μια τριπλή πρόκληση, η οποία προκάλεσε αυτές τις σταδιακές εξελίξεις. Την απο-ανθρακοποίηση, την ψηφιοποίηση και την αποκέντρωση, δηλαδή την ισχυρή διείσδυση των ΑΠΕ κάτω από ανταγωνιστικούς όρους, την ψηφιοποίηση του ηλεκτρικού συστήματος και την ενεργό συμμετοχή στην αγορά όλων των αποκεντρωμένων ενεργειακών πόρων. Έτσι έγινε και ο ρόλος των καταναλωτών στην Ευρώπη και όχι μόνον, και ουσιαστικός και ενεργός.
Η ψηφιοποίηση και οι σύγχρονες τηλεπικοινωνίες διασφαλίζουν στον καταναλωτή πρόσβαση σε διαφανή και αντικειμενική πληροφόρηση, έτσι ώστε να μπορεί και εκείνος να διαμορφώσει και να μεγιστοποιήσει τις ανταγωνιστικές του πιέσεις στην αγορά. Με αυτήν λοιπόν την λογική των εξελίξεων, γίνεται καθοριστική πλέον η δυνατότητα αυξομείωσης της κατανάλωσης και προσαρμογής της στις τιμές της ενέργειας στην αγορά, αλλά και η δυνατότητα ενεργούς συμβολής του καταναλωτή στην κάλυψη απαιτήσεων ευελιξίας του συστήματος.
Κατ΄ αυτόν τον τρόπο μία άλλοτε μονόδρομη σχέση, αντικαθίσταται από αμφίδρομη σχέση έξυπνου ηλεκτρικού συστήματος με τον καταναλωτή να συμμετέχει ενεργώς στην αγορά.
Ένα μεγάλο και σημαντικό θέμα, που θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη, είναι βεβαίως η αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας. Ήδη και αυτή η ανάγκη καλύπτεται με πάρα πολύ καλούς, θα έλεγα, ρυθμούς και η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς, μπαταρίες και άλλα έξυπνα, εξελισσόμενα συστήματα είναι θετικά αποτυπωμένη. Η αποθήκευση ηλεκτρισμού με οικονομικό τρόπο, συνδεδεμένη τόσο προς την πλευρά του δικτύου, του παραγωγού ενέργειας από ΑΠΕ, όσο και του καταναλωτή, ενισχύει ουσιαστικά την λειτουργική ευελιξία του συστήματος, περιορίζοντας την ανάγκη χρήσης ορυκτών καυσίμων γενικά και σε χρόνους που υπάρχει νηνεμία ή έλλειψη ηλιοφάνειας ειδικότερα. Βεβαίως θα υπάρχουν και οι χημικές αποθήκες (όχι μπαταρίες) ηλεκτρικής ενέργειας. Πρέπει να σημειώσουμε ότι oι μεγάλες μεταφορικές εταιρείες «αύριο» θα χρησιμοποιούν ηλεκτρικά οχήματα.
Το φυσικό αέριο, η αποκαλούμενη «γέφυρα» που συνδέει το υπάρχον σήμερα σύστημα ηλεκτροπαραγωγής με το μελλοντικό των ΑΠΕ, προσφέρεται για την κάλυψη της αξιοπιστίας του συστήματος σε αυξανόμενο βαθμό, όσο οι ΑΠΕ αναπτύσσονται με σχέδιο ορθολογικό και μελετημένο. Η μεταφορά υγροποιημένου αερίου, προερχόμενου από σχιστολιθικές ή από συμβατικές πηγές, θα αποτελέσει αντικείμενο μιας όλο και περισσότερο παγκοσμιοποιημένης και ανταγωνιστικής αγοράς. Στο «αύριο» αλλά άμεσο μέλλον το περίπου 85% της ηλεκτρικής ενέργειας θα προέρχεται από το Φυσικό Αέριο.
Δεν πρέπει να ξεφεύγει της προσοχής μας, ότι για την χώρα μας η αγορά ηλεκτρισμού αλλά και φυσικού αερίου, θα επηρεασθούν σημαντικά στις επόμενες δεκαετίες και από τις πολλές προκλήσεις, τις οποίες θα αντιμετωπίσει ο τομέας των Μεταφορών. Η πολύ καλή εξέλιξη της Ηλεκτροκίνησης και ο ανασχεδιασμός των οχημάτων για ελαχιστοποίηση των εκπομπών CO2, η ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων, όπως των βιοκαυσίμων ή του υδρογόνου, οι αντίστοιχες υποδομές μεταφορών και κινητικότητας, η διαχείριση δικτύων και κυκλοφοριακών συστημάτων, θα επηρεάσουν ανάλογα τα ενεργειακά δεδομένα της χώρας μας.
Οι απαιτούμενοι λοιπόν μετασχηματισμοί θα απαιτήσουν μεγάλου ύψους επενδυτικά κεφάλαια σε δίκτυα διασύνδεσης, σε έξυπνους μετρητές, σε συστήματα αποθήκευσης και φόρτισης οχημάτων, σε συστήματα ασφάλειας και ελέγχου ως και στις απαιτούμενες υποδομές τηλεπικοινωνιών και πληροφορικής και βεβαίως θα δημιουργήσουν παράλληλα θέσεις εργασίας και εισόδημα, κάτι που το έχει ανάγκη τώρα περισσότερο από ποτέ η Πατρίδα μας.
Όμως προσοχή. Η υλοποίηση των επερχόμενων μεταβολών θα είναι πετυχημένη και οικονομικά η βέλτιστη, μόνον εφόσον οι φορείς χάραξης Πολιτικής και οι Ρυθμιστικές Αρχές επιδείξουν σαφή και έγκαιρη κατανόηση της δυναμικής αλληλεπίδρασης των αγορών ενέργειας με την τεχνολογία και την διαμορφούμενη πολιτική.
Ο ενεργειακός τομέας της Ελλάδας θα προσαρμοσθεί νομοτελειακά στα πλαίσια που καθορίζονται και υπαγορεύονται από την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τις τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά απαραίτητα και κάτω από το πρίσμα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, οι οποίες μπορεί και πρέπει να προβληθούν με τρόπο, ώστε στο τελικό πρότυπο πολιτικής να υπάρξει επιτυχής προσαρμογή του Ευρωπαϊκού κεκτημένου στις εθνικές ιδιαιτερότητες. Και αυτές οι ιδιαιτερότητες για την Πατρίδα μας να είναι ένα στοίχημα Αρχών και Σεβασμού στην Ιστορία μας και τον Πολιτισμό μας.
Ο Ελικώνας, το Ιερό Βουνό των Μουσών. Αν δεν αντιδράσουμε σε λίγο δεν θα έχουμε μάτια να τον δούμε από τις ανεμογεννήτριες!!! ΦΩΤΟ: Π. Κέμμος
Και εδώ, το θεωρώ χρέος μου ως Βοιωτός, να αναφερθώ σε ένα ιδιαίτερης σημασίας και σοβαρότητας θέμα, που αναφέρεται σε ένα Αρχαιολογικό χώρο, στους πρόποδες του Ελικώνα και μάλιστα στην Κοιλάδα των Μουσών, δίπλα από το χωριό Άσκρη του Δήμου Αλιάρτου-Θεσπιέων, την Πατρίδα του Ησιόδου. Εκεί λοιπόν εγκρίθηκε αρμοδίως η εγκατάσταση Ανεμογεννητριών στην θέση «Ζαγαρά» του Ελικώνα, ακριβώς πάνω από την Κοιλάδα των Μουσών.
Σημειώνω πως η Κοιλάδα των Μουσών είναι τόπος μεγίστου ιστορικού ενδιαφέροντος, ως επίσης τόπος απείρου κάλλους. Ένα αλώβητο φυσικό τοπίο, αναλλοίωτο από την εποχή του Ησιόδου, ο οποίος δέχθηκε την έμπνευση των Μουσών. Παραμένει έως τώρα αλώβητη από κάθε ανθρωπογενή παρέμβαση.
Στις ανασκαφές του Ιερού των Μουσών, που έγιναν από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή στην διάρκεια των ετών 1888, 1889 και 1890 ανακαλύφθηκαν τα εννέα (9) βάθρα των αγαλμάτων των Εννέα (9) Μουσών, τα οποία και εκτίθενται στο Μουσείο των Θηβών.
Στην Κοιλάδα των Μουσών τελούνταν μουσικοί και θεατρικοί αγώνες, τα «Μουσεία», γιορτή αφιερωμένη στις Εννέα Μούσες -Προστάτιδες των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών.
Η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών θα επιφέρει διηνεκή και μη αναστρέψιμη βλάβη σε έναν από τους σημαντικότερους Αρχαιολογικούς χώρους της Βοιωτίας. Ναι λοιπόν και σε αυτές τις εθνικές ιδιαιτερότητες αναφέρομαι, με αίσθημα αγωνίας και βαθύτατης ευθύνης. Και ας μην ξεχνάμε το ρηθέν. «Οι Μούσες τιμωρούν την ύβρη».
Ποιός επιτέλους ελέγχει και αποφασίζει για αυτή την άϋλη κληρονομιά, όπως είναι ο Ησίοδος, οι Μούσες, ο Ελικώνας και το Πνεύμα της Κοιλάδας των Μουσών; ΟΧΙ, αυτή η κληρονομιά δεν ακυρώνεται από κανέναν. Και πάντως όχι από την Ιστορία μας και τον Πολιτισμό μας.
Επίσης να μην ξεχνάμε ότι ο Ελληνικός Πολιτισμός ποτέ δεν έχασε την Μεγαλοσύνη του. Ποτέ δεν έχασε την Γοητεία και την Επιρροή του στο Παγκόσμιο Πολιτισμό και στην Παγκόσμια πραγματικότητα.
ΟΛΟΙ, μα ΟΛΟΙ και σε όλο τον κόσμο, διδάσκονταν και διδάσκονται πάντα από τον Ελληνικό Πολιτισμό. Εμείς θα τον αγνοήσουμε;;;